Avukatın disiplin suçları ve cezaları, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 135. maddesinde şu şekilde düzenlenmiştir:
Avukatın disiplin suçları ve cezaları, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 135. maddesinde şu şekilde düzenlenmiştir:
Disiplin cezaları:
“MADDE 135- Avukatlar hakkında uygulanacak disiplin cezalarıuyarma, kınama, para
cezası, işten çıkarma ve meslekten çıkarmadır.
- Uyarma; avukata mesleğinde, görevinde veya davranışında daha dikkatli davranması
gerektiğinin yazılı olarak bildirilmesidir. Aşağıdaki hâllerde uyarma cezası verilir:
a) Mesleki çalışmalarında hukukla ve kanunlarla ilgisiz açıklamalarda bulunmak.
b) Bürosunu mesleğin bağımsızlığına ve görevin vakarına uygun biçimde
bulundurmamak.
c) Hâkim ve Cumhuriyet savcılarıyla olan ilişkilerinde hizmetin özelliklerinden gelen
ölçülere uygun davranmamak.
d) Adliye yazı işleri müdürlükleri ile icra dairelerinde veya diğer mercilerdeki
görevlilerle olan ilişkilerinde meslek onur ve vakarına aykırı davranmak.
e) Meslektaşlarıyla ilişkilerinde meslek dayanışmasına ve onuruna uymayan
davranışlarda bulunmak.
f) Meslektaşlarının mesleki tutum ve davranışlarına ilişkin eleştirilerini kamuoyuyla
paylaşmak veya herhangi bir meslektaşı hakkında küçük düşürücü nitelikte ifadelerde
bulunmak.
g) Iddia ve savunmanın hukuki çerçevesinin dışına çıkarak, anlaşmazlığın tarafı olduğu
intibaını uyandıracak şekilde davranmak.
h) Bulunduğu başkaca mevki ve imkânlarla mesleki çalışmalarında avantaj sağlamaya
çalışmak veya mesleki çalışması dışında kişisel anlaşmazlıklarda avukatlık sıfatının getirdiği
imkânlardan yararlanmaya çalışmak.
ı) Stajyerin çalışma şeklini ve süresini zorunlu staj eğitim programına uygun şekilde
belirlememek, stajyerin iyi yetişmesi için gerekli dikkat, özen ve ilgiyi göstermemek.
j) Avukatlık bürosunda ücret karşılığı çalışan avukatlara karşı eşitlik ilkesine veya
avukatlık mesleğinin gerektirdiği saygı ve güvene aykırı davranmak ya da avukatın
bağımsızlığını gözetmemek yahut avukatın iş tanımını ve ücretini mesleğin itibarına ve işin
niteliğine göre belirlememek.
k) İşin kabul edilmesinden önce, aynı işle ilgili olarak daha önce vekâlet verilen avukata
bilgi vermemek.
l) Dosya tutmamak veya dosya saklama yükümlülüğünü ihlal etmek.
m) Ücretsiz iş alınması hâlinde bu durumu baro yönetim kuruluna bildirmemek.
n) Haklı sebep olmaksızın meslek kuruluşu tarafından verilen görevleri kabul etmemek.
o) Mazeretsiz olarak duruşmaya katılmamak.
p) Avukatla temsil edilen karşı taraf ile avukatı bulunmaksızın görüşmek veya avukatla
temsil edilmeyen karşı tarafla görüşmesi halinde müvekkilini bilgilendirmemek.
r) Yapılan tahsilatı makul süre içinde icra dosyasına bildirmemek.
s) Gerekmediği halde ilama bağlı alacağı birden çok kaleme ayırarak icra takibinde
bulunmak.
t) Büro ve konut adresini veya adres değişikliklerini barosuna bildirmemek.
u) Meslektaşının dilekçesini rızası dışında aynen kopyalamak suretiyle kullanmak.
v) Duruşmalara Türkiye Barolar Birliği tarafından belirlenmiş cübbeyle çıkmamak veya
ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla uzaktan yapılan duruşmalara yargılamanın saygınlığına ve
mesleğin onuruna uygun olmayan ortamda katılmak.
y) Nitelik ve ağırlığı itibarıyla yukarıda belirtilen eylemlere benzer eylemlerde
bulunmak.
- Kınama; avukata mesleğinde, görevinde veya davranışında kusurlu sayıldığının yazılı
olarak bildirilmesidir. Aşağıdaki hâllerde kınama cezası verilir:
a) Reklam yasağını ihlal etmek.
b) Avukatlık görevi veya Türkiye Barolar Birliği ya da baro organlarındaki görevleri
dolayısıyla öğrendiği hususları açığa vurmak.
c) Kendisinin ve mesleğin itibarını veya toplumun mesleğe güvenini zedeleyecek tutum
ve davranışlarda bulunmak.
d) Bürosunu avukatlık mesleğiyle bağdaşmayan iş ve amaçlara tahsis etmek.
e) Avukatlıkla birleşmeyen veya mesleğin onuruyla bağdaşması mümkün olmayan
işlerle uğraşmak.
f) İşin reddi zorunluluğunu veya işi sonuna kadar takip etme yükümlülüğünü ihlal
etmek.
g) Zorunlu müdafilik veya adli yardım kapsamındaki görevlerini yerine getirmemek ya
da gereken dikkat ve özeni göstermemek.
h) Görevi kötüye kullanma suçundan mahkûm olmak.
ı) Kamu kurum ve kuruluşlarındaki görevlerinden ayrılmalarından itibaren iki yıl
geçmeden ayrıldıkları kurum ve kuruluş aleyhine dava almak veya takipte bulunmak.
j) Çekişmeli hakları edinme yasağına aykırı davranmak.
k) Baro levhasına yazılı olduğu yer dışında sürekli olarak avukatlık yapmak.
l) Kanunun tanıdığı bir hakkın kullanımını bertaraf edecek şekilde davanın veya işin
safhaları hakkında müvekkiline bilgi vermemek.
m) Takip ettiği işlerde özen yükümlülüğünü ihlal ederek hak kaybına sebebiyet vermek.
n) Kanunla belirlenen azami ücretin üzerinde veya Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin
altında ücret belirlemek veya tahsil etmek ya da iş temin etmek amacıyla yargılama veya icra
giderlerini üstlenmek.
o) Müvekkili tarafından verilen veya onun namına aldığı malları, parayı veya diğer her
türlü kıymetleri, hapis hakkı sınırlarını aşacak şekilde müvekkiline vermemek.
p) Haklı bir sebep olmaksızın takipten vazgeçtiği iş için ücret istemek veya peşin aldığı
ücreti iade etmemek.
r) Üstlendiği işle ilgili masraf aldığı halde dava açmamak veya icra takibi başlatmamak
ya da dava açmadığı veya icra takibi başlatmadığı halde aldığı masrafı iade etmemek.
s) Mesleğiyle ilgili bir işten dolayı ısrarlı bir şekilde çevrimiçi mecralar dâhil olmak
üzere kişilerle yazılı, sözlü veya görsel iletişim kurmak veya kurmaya çalışmak.
t) Avukata ait hak ve yetkileri veya avukatlık kimliğini hukuka aykırı olarak başkalarına
kullandırmak.
u) Kanunun 5 inci maddesinin birinci fikrasının (a) bendinde belirtilen suçlardan
hakkında düşme veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilenler bakımından kendisinin
veya mesleğin itibarını veya toplumun mesleğe güvenini zedeleyeceği disiplin kovuşturması
sonucu tespit edilmiş olmak.
v) Nitelik ve ağırlığı itibarıyla yukarıda belirtilen eylemlere benzer eylemlerde
bulunmak.
- Para cezası;yirmibin Türk Lirası ila ikiyüzbin Türk Lirası arasında belirlenecek bir
paranın disiplin soruşturmasını yürüten baroya ödenmesidir. Bu cezalar her yıl, bir önceki yıla
ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Kanunun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri
uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında takvim yılı başından geçerli olmak
üzere artırılarak uygulanır. Aşağıdaki hâllerde para cezası verilir:
a) Görevini savsaklayarak veya kötüye kullanarakmüvekkilinin zararına kendisine veya
başkasına menfaat sağlamak.
b) Şube açmak veya birden fazla büro edinmek ya da şube açmış yahut birden fazla büro
edinmiş gibi mesleki faaliyette bulunmak.
c) Yabancı avukatlık ortaklıklarıyla ilgili bu Kanunda yer alan sınırlamalara uymamak.
d) Kanunda yasaklanmış derecedeki yakınlarından olan hâkim veya Cumhuriyet
savcısının baktığı dava ve işlerde avukatlık yapmak.
e) Kanunun 48 inci maddesinde düzenlenen suçtan dolayı hakkında hükmün
açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olmak.
f) Meslektaşına fiili saldırıda bulunmak.
g) Nitelik ve ağırlığı itibarıyla yukarıda belirtilen eylemlere benzer eylemlerde
bulunmak.
- İşten çıkarma; avukatın veya avukatlık ortaklığının üç aydan az ve iki yıldan fazla
olmamak üzere meslekî faaliyetten yasaklanmasıdır. Aşağıdaki hâllerde işten çıkarma cezası
verilir:
a) Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen suçlardan dolayı
hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olmak.
b) Kanunun 48 inci maddesinde düzenlenen suçtan mahkûm olmak.
c) Hâkim, Cumhuriyet savcısı, hakem, arabulucu, uzlaştırmacı, bilirkişi veya başkaca
bir resmî sıfatla görev yaptığı bir işte avukatlık yapmak.
d) Kanunun 155 inci maddesinde belirtilen yasağa aykırı davranmak.
- Meslekten çıkarma; avukatlık ruhsatnamesinin geri alınarak avukatın adının baro
levhasından silinmesi ve avukatlık ünvanının kaldırılmasıdır. Bu ceza, avukatlık ortaklığı
bakımından baro avukatlık ortaklığı sicilinden silinmesidir. Aşağıdaki hâllerde meslekten
çıkarma cezası verilir:
a) Kanunun 5 inci maddesinin birinci fikrasının (a) bendinde belirtilen suçlardan veya
56 ncı maddesinde düzenlenen suçtan mahkûm olmak.”
1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 136. maddesi disiplin cezası verilen avukatın yeniden disiplin suçu işlemesi halinde veriecek cezayı düzenlemektedir:
MADDE 136- Hakkında herhangi bir disiplin cezası verilen avukatın, bu cezanın
kesinleştiği tarihten itibaren beş yıl içinde disiplin cezası gerektiren yeni bir fiil işlemesi
halinde, bu fiil için Kanunda öngörülen disiplin cezasının bir derece ağır olanı uygulanır. Ancak
ilk defa verilen uyarma cezasının kesinleştiği tarihten itibaren beş yıl içinde işten çıkarma cezası
gerektiren bir fiilin işlenmesi halinde meslekten çıkarma cezası yerine işten çıkarma cezasının
üst haddi uygulanır.
Bir defa işten çıkarma cezası alan avukat, bu cezanın kesinleştiği tarihten itibaren beş
yıl içinde en az kınama cezasını gerektiren bir fiil işlerse meslekten çıkarılır.
Meslekten çıkarma cezasını gerektiren haller hariç olmak üzere, ilk defa disiplin cezası
verilmesini gerektiren bir fiil işleyen avukata, verilecek disiplin cezasından bir derece hafif
olanı uygulanabilir. Hakkında verilen bir disiplin cezasının kesinleşmesinden itibaren beş yıl
geçenler bakımından da bu hüküm geçerlidir.